Bardzo bliskim kuzynem psów szwajcarskich, tak co do pochodzenia, jak i wyglądu, charakteru i użytkowności, jest rottweiller.
Ojczyzną jego są Niemcy południowe, a centrum hodowli w Wirtembergii. Tam właśnie w początkach bieżącego stulecia zajęto się sportową hodowlą rottweilera. Miłośnicy tej rasy wyprowadzają ją z psów bojowych rzymskich, inni zaś wywodzą je z psów rzeź-nickich lub pasterskich albo używanych przez handlarzy do konwojowania bydła pędzonego z jarmarku na jarmark. Teza o rzymskim pochodzeniu, szczególnie że pochodzą od psów, które towarzyszyły legionom jako stróże stad bydła przeznaczonego na rzeź dla wojska — wydaje się słuszna, bowiem typ ten (zbliżony do psów szwajcarskich poprzednio omówionych) przetrwał przez wieki wzdłuż szlaku marszu legionów rzymskich.
Psami tymi sportowa kynologia zajęła się na początku bieżącego stulecia. Początkowo były rozbieżności odnośnie poszczególnych cech tej rasy. Nie wchodząc w spory na temat pochodzenia i rozwoju rottweilerów, stwierdzić należy, że jednoczą one w sobie zalety psów bojowych z zaletami psów pasterskich i odznaczają się zarówno odwagą i nieustraszoną pogardą niebezpieczeństwa pierwszych, jak i łatwością szkolenia drugich. Są one spokojnego i równego temperamentu i naprawdę zasługują na to, by cieszyły się również u nas większą niż dotychczas popularnością. Przed wojną hodowane były sporadycznie w województwach zachodnich.
W Anglii rottweilery są mało znane i angielski Kennel klub rasy tej przed wojną nie notował. Notuje ją natomiast amerykański Kennel klub według wzorca niemieckiego. U nas należałoby je oceniać również według tego wzorca. Wspomnieć należy, że także w Szwajcarii rasa ta jest ceniona i reprezentowana przez wiele dobrych egzemplarzy.
Psy te uznane są oficjalnie za jedną z ras policyjnych i, podobnie jak bokser i owczarek niemiecki, są naprawdę nieocenionym towarzyszem człowieka. Moim zdaniem w pełni zasługują na rozpowszechnienie i znacznie więcej mają zalet, dla których powinny się stać ulubieńcami amatorów, niż popularniejszy od nich dober-mann, który w porównaniu z rottweilerem grzeszy nadmiarem temperamentu. Podobnie jednak jak pokrewne mu psy bojowe nie nadaje się dla osób nerwowych, nieopanowanych i bojaźliwych, bo wtedy nie będzie on sługą, lecz panem swego otoczenia. Jest on psem spokojnym, zrównoważonym, pewnym siebie i takiego też wymaga przewodnika.
Wzorzec podaję według monografii tej rasy, napisanej przez Otto Grossego.
WZORZEC Rottweiler jest doskonałym psem obrończym, śledczym, meldunkowym, sanitarnym i dobrym towarzyszem. Celem hodowli powinien być pies nie za krótki, z ładnymi, czerwonymi lub żółtymi znakami, które silnemu psu nadają szlachetny wygląd.
Ogólne wrażenie. Rottweiler jest psem średniej wielkości, zwięzłym, ani za ciężkim ani za lekkim, nie na wysokich nogach ani o charciej budowie. Proporcjonalnego, muskularnego psa o silnej budowie cechuje duża inteligencja, wybitna wierność i zamiłowanie do pracy, karność, nieufność do obcych, wielka siła i wytrwałość.
Całość zdradza już na pierwszy rzut oka wrodzoną odwagę. Spokojny wyraz oka cechuje dobrotliwość i niezawodna wierność. Sposobowi jego bycia obcy jest niepokój, nerwowość i nieokrzesanie. Podstęp, chytrość i fal"— nie mają doń dostępu.
Głowa. Średnio długa, czaszka między uszami w linii czoła umiarkowanie wysklepiona. Nasada czaszki wyraźnie zaznaczona. Policzki silnie umięśnione, lecz nie silnie występujące. Łuk jarzmowy dobrze zarysowany. Grzbiet nosa bardzo długi, od nasady do końca nie dłuższy niż czaszka od szczytu do czoła.
Nos. Dobrze rozwinięty, raczej szeroki niż okrągły, o stosunkowo dużych nozdrzach, zawsze czarny.
Wargi. Również czarne, ściśle przylegające i opadające od przegrody nosowej niezbyt silnie zarysowanej i łagodnie opadającej ku dołowi. Uzębienie: silne, ściśle na siebie zachodzące (nożycowe). Kły górne zachodzą przed dolne.
Uszy. Małe, trójkątne, możliwie szeroko rozstawione, wysoko osadzone, pozornie poszerzają górę czaszki, noszone są ku przodowi, tak że zakrywają wnętrze ucha.
Skóra głowy ściśle przylega, przy napięciu uwagi tworzy zmarszczki podłużne.
Szyja. Silna, okrągła i szeroka, silnie umięśniona, o wygiętym karku, wychodząca z linii łopatek, dość sucha, bez podgardla i fałd.
Klatka piersiowa. Pojemna, szeroka i głęboka. Grzbiet prosty i jędrny. Tułów nieco dłuższy niż wysokość w kłębie. Psy o krótkim grzbiecie i wysokich nogach należy eliminować. Partia nerkowa krótka, silna i głęboka, słabizny zaledwie nieznacznie zakrojone. Zad krótki i szeroki, nie ścięty.
Kończyny przednie. Z wszystkich stron proste i niezbyt ciasno ustawione. Przód o długiej dobrze ustawionej łopatce. Łopatka przylega ściśle do tułowia, nie będąc jednak z nim ściśle związana. Przedramię silne i muskularne. Staw skokowy nadgarstkowy elastyczny, silny, niezbyt stromy.
Stopy. Okrągłe, zwarte i wysklepione. Podeszwy bardzo twarde, pazury czarne, krótkie i silne.
Kończyny tylne. Uda krótkie, szerokie, bardzo muskularne. Podudzie długie, góra silnie umięśniona, dół żylasty i silny. Staw skokowy ustawiony pod właściwym kątem, niezbyt rozwarty ani stromy. Stopy nieco dłuższe niż u przednich kończyn, zwarte, o silnych pazurach bez wilczych pazurów.
Ogon. Krótki, wysoko osadzony, możliwie poziomo noszony, tak że stanowi przedłużenie linii grzbietu. Jeżeli jest za długi, należy go przycinać.
Szata. Włos krótki, szorstki i zwarty. Podszycie konieczne również na szyi i udach, nie może być jednak widoczne spod pokrywy. Na kończynach i ogonie sierść nieco dłuższa, ale raczej krótka i ściśle przylegająca.
Maść. Czarna z wyraźnie odgraniczonymi, możliwie ciemnymi znakami na policzkach, pysku, piersi, łapach i nad oczyma. Znaki od mahoniowych do żółtych. Małe znaki białe na piersi i brzuchu co prawda nie są wadliwe, lecz też nie są pożądane.
Wzrost. Psy najwyżej 60—65 cm, suki nieco mniej.
Wady. Budowa lekka, charcia, przebudowana albo długonożna, ciężka, wąska i długa. Wystająca kość ciemieniowa. Głowa, pysk lub wyraz pyska wyżła. Głowa wąska, długa lub zbyt krótka, ciężka. Czoło płaskie, bez albo ze zbyt mało wyrazistą krawędzią czołową. Długi lub szpiczasty pysk. Za silne policzki, garbonos lub nos rozłupany, grzbiet nosa zapadły, opadający lub wygięty. Barwa nosa jasna lub cielista. Luźne fafle i kąty warg. Wadliwe uzębienie, przodozgryz lub prognatyzm. Fałdy na głowie. Uszy za nisko osadzone, ciężkie, długie, miękkie, wąskie, załamane ku tyłowi, jak również stojące ku bokom lub nierówno noszone. Oczy jasne, małe, skośne, o kłującym wyrazie lub wyłupiaste. Szyja zbyt długa, słabo umięśniona. Obfite podgardle lub fałdy. Słabe umięśnienie lub kościec. Strome lub luźne łopatki. Zbyt ciasno ustawione albo nie proste kończyny przednie. Miękkie lub strome stawy, luźne, miękkie lub zbyt strome stopy. Jasne pazury, zniekształcone palce.
Klatka piersiowa płaska, za długi, miękki, zapadły grzbiet. Grzbiet karpiowaty, zad ścięty. Tułów za ciężki, niezdarny. Zbytnio podkasane słabizny. Udo płaskie, postawa wąska w stawach skokowych, krowia lub beczkowata. Strome lub zbyt duże kąty stawu skokowego. Wilcze pazury. Ogon za wysoko lub nisko osadzony, za cienki lub za długi. Sierść miękka, za krótka, za długa lub otwarta, falista, bez podszycia. Białe znaki na stopach, nogach lub tułowiu. Maść niewyraźna, znaki zamazane.
Jednobarwne żółtoczerwone rottweilery z czarną lub jasną maską, lub ciemną linią grzbietu, jak i inne maści (niebieska, brązowa) nie są uznawane z powodu podejrzenia krzyżówek, podobnie długowłose. Dyskwalifikowane winny być psy bojaźliwe i tchórzliwe, jak i okazy o tępym wyrazie.